Khai thác lợi thế
Cảng Dung Quất từ lâu đã được xác định là khu cảng trọng điểm của tỉnh Quảng Ngãi với vị trí chiến lược ven biển, thuận lợi cho xuất nhập khẩu và phát triển công nghiệp. Hiện nay, khu bến Dung Quất đã có một số cảng chuyên dùng do các doanh nghiệp lớn quản lý như Công ty CP Thép Hòa Phát Dung Quất, Nhà máy Lọc dầu Dung Quất phục vụ cho sản xuất và nhập nguyên liệu. Bên cạnh đó, các cảng thương mại như Gemadept, Hào Hưng, hiện chủ yếu phục vụ xuất khẩu dăm gỗ, xi măng.
Cảng Dung Quất đã và đang phát huy mạnh mẽ vai trò là “cửa ngõ”, không chỉ tại KKT Dung Quất mà còn đối với các tỉnh miền Trung hiện nay. Lượng hàng hóa qua cảng tăng đều từng năm, trong đó, năm 2024, tổng lượng hàng hóa thông qua cảng đạt 45,7 triệu tấn, năm 2025 đạt khoảng 50 triệu tấn. Tổng thu xuất, nhập khẩu giai đoạn 2010 – 2025 đạt khoảng 85,7 nghìn tỷ đồng, riêng năm 2025 ước khoảng 12,7 nghìn tỷ đồng.
Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi Lương Kim Sơn cho biết, theo Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Quảng Ngãi thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, khu vực Dung Quất được định hướng phát triển khoảng 9 bến cảng với 38 cầu cảng, tổng chiều dài gần 8km.
Các bến cảng được thiết kế để tiếp nhận các tàu trọng tải lớn, bao gồm tàu container, tàu hàng rời hay tàu tổng hợp. Quy hoạch đã mở ra định hướng để khai thác tối đa lợi thế cảng nước sâu Dung Quất, trở thành trung tâm logistics quan trọng, phục vụ xuất, nhập khẩu và phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm trong KKT Dung Quất. Bên cạnh đó, việc quy hoạch, phát triển cảng Dung Quất còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh Quảng Ngãi và khu vực lân cận.
Khơi thông nguồn lực để phát triển
Hiện nay, KKT Dung Quất và các KCN có 348 dự án đi vào hoạt động. Tại đây đã hình thành một hệ thống doanh nghiệp có quy mô và năng lực cạnh tranh cao, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, đóng vai trò nòng cốt trong sản xuất công nghiệp và xuất khẩu của tỉnh.
Trong đó, Công ty CP Thép Hòa Phát Dung Quất đang khai thác 2 bến cảng có tổng 14 cầu cảng, gồm bến cảng chuyên dùng với 12 cầu cảng và bến cảng tổng hợp với 2 cầu cảng. Bến cảng của Hòa Phát Dung Quất có khả năng đón tàu trọng tải 50 nghìn DWT, lượng hàng hóa xuất nhập khẩu qua cảng hàng năm đạt từ 5 – 6 triệu tấn.
Trong giai đoạn 2025 – 2030, Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi (Ban Quản lý) đề ra kế hoạch thu hút khoảng 3 – 4 tỷ USD đầu tư vào khu vực này. Tuy nhiên, theo đánh giá của Ban Quản lý, thực tế, kết cấu hạ tầng nói chung và hạ tầng cảng nói riêng và dịch vụ logistics đi kèm tại KKT Dung Quất chưa thật sự phát triển đồng bộ và tương xứng.
Công suất khai thác chưa đạt mức tối đa; sự kết nối giữa cảng với các tuyến đường bộ, đường sắt và cả hàng không còn hạn chế; dịch vụ hậu cần, kho bãi, trung tâm phân phối chưa đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các nhà đầu tư chiến lược.
Theo Trưởng Ban Quản lý KKT Dung Quất và các KCN Quảng Ngãi Lương Kim Sơn, việc ưu tiên đầu tư nâng cấp hạ tầng cảng biển, hiện đại hóa công nghệ khai thác, phát triển hệ thống logistics và tăng cường liên kết đa phương thức với đường bộ, đường sắt và hàng không là vấn đề hết sức cấp thiết.
Ban Quản lý đã tiến hành rà soát, đề xuất tỉnh nâng cấp và mở rộng hệ thống đường bộ nội vùng, hoàn thiện các kết nối đến cảng Dung Quất, đảm bảo hàng hóa được vận chuyển nhanh chóng, an toàn và hiệu quả; phối hợp với Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan xây dựng tổ chức triển khai kế hoạch phát triển đồng bộ hạ tầng cảng biển theo đúng định hướng. Đồng thời, Ban Quản lý cũng tích cực kêu gọi, khuyến khích, tạo điều kiện để các doanh nghiệp đầu tư các dự án phát triển công nghiệp cũng như hạ tầng cảng biển, logistics hiện đại.
Việc đầu tư đúng hướng và khai thác hiệu quả cảng biển Dung Quất là động lực góp phần tạo sức bật cho KKT Dung Quất phát triển nhanh, bền vững; đồng thời đưa Quảng Ngãi trở thành trung tâm trung chuyển và dịch vụ logistics của khu vực miền Trung.
