Nội dung nêu tại Nghị quyết 09 ngày 4/2 của Chính phủ. Trong thời gian lùi thực hiện Nghị định 46 đến ngày 15/4, các quy định về an toàn thực phẩm với thực phẩm, nông sản nhập khẩu thực hiện theo quy định cũ (Nghị định 15).
Sau thời gian này, Chính phủ yêu cầu các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Tài chính và địa phương chuẩn bị đủ điều kiện để thực hiện theo quy định mới tại Nghị định 46.
Container hàng hóa tại cảng Cát Lái, TP HCM, chiều 4/2. Ảnh: Thanh Tùng
Chỉ đạo này nhằm giải quyết vấn đề phát sinh trong triển khai Nghị định 46 hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm.
Từ cuối tuần trước, hàng nghìn container hàng hóa bị “tắc” tại cửa khẩu, cảng biển do vướng mắc khi thực hiện Nghị định 46. Đến ngày 4/2, theo thống kê của Chi cục Hải quan TP HCM, cảng Cát Lái tồn hơn 1.800 container. Phần lớn doanh nghiệp chưa mở tờ khai hải quan do chưa hoàn tất đăng ký kiểm tra chuyên ngành, thông báo cấp phép liên quan đến kiểm dịch, an toàn thực phẩm.
Một trong những nguyên nhân khiến hàng hóa bị nghẽn tại cảng, cửa khẩu là Nghị định 46 có hiệu lực ngay thời điểm ban hành (26/1), nhưng thiếu hướng dẫn chi tiết, cơ chế chuyển tiếp về kiểm tra nhà nước với hàng nhập khẩu. Nhiều đơn vị đã dừng cấp chứng nhận kiểm dịch, an toàn thực phẩm khiến doanh nghiệp không đủ hồ sơ thông quan hàng hóa. Chưa kể, việc thay đổi cách kiểm tra khi hạ tầng chưa sẵn sàng cũng khiến hàng hóa bị tắc nghẽn.
Xe hàng tại cửa khẩu Kim Thành II – Lào Cai, sáng 5/2. Ảnh: Trinh Quốc
Một số hiệp hội, doanh nghiệp đề nghị Chính phủ xem xét ngừng áp dụng Nghị định 46 đến ngày 31/3 để đánh giá lại tính phù hợp của các quy định mới.
Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ ngày 4/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính nói các bộ ngành phải cầu thị, lắng nghe ý kiến của người dân, doanh nghiệp. Ông lưu ý không điều hành giật cục, khi ban hành các văn bản quy phạm pháp luật cần quy định điều khoản chuyển tiếp cụ thể.
Các bộ ngành đã có động thái tháo gỡ trong những ngày qua. Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn liên quan tới kiểm dịch trong lĩnh vực nông sản nhập khẩu. Họ cũng đề nghị địa phương chuyển mạnh sang hậu kiểm để giảm ùn tắc nhập thực phẩm, nông sản. Bộ Công Thương lập tổ công tác và kênh tiếp nhận phản ánh từ doanh nghiệp, đưa ra danh sách cơ sở kiểm nghiệm với hàng thực phẩm nhập khẩu thuộc quản lý của ngành. Đến trưa 5/2, một số cửa khẩu tại khu vực phía bắc, áp lực ùn ứ hàng đã được giải tỏa.
So sánh một số điểm khác trong kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm:
| Tiêu chí | Nghị định 15/2018 | Nghị định 46/2026 |
| Cơ quan phụ trách |
Các bộ chuyên ngành (Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương) giao hoặc chỉ định. |
Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoặc UBND cấp tỉnh chỉ định. |
| Quy trình | Một bước: cơ quan kiểm tra cấp chứng nhận ngay | Ba bước: Tỉnh quyết định => Đơn vị được chỉ định lấy mẫu => Tỉnh cấp giấy |
| Tần suất, phương thức kiểm tra | Kiểm tra giảm: tối đa 5% hồ sơ lô hàng | Kiểm tra giảm: 100% hồ sơ lô hàng |
| Kiểm tra thông thường: hồ sơ lô hàng | Kiểm tra thông thường: hồ sơ và lấy mẫu | |
| Kiểm tra chặt: lấy mẫu chỉ tiêu cảnh báo | Kiểm tra chặt: 100% chỉ tiêu công bố | |
| Nhóm hàng sản xuất nội bộ | Doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm, không cần đăng ký | Bắt buộc phải có hồ sơ công bố, đăng ký kiểm tra như hàng thương mại |
| Thời gian thông quan | Nhanh chóng |
Kéo dài 5-7 ngày do phải chờ lấy mẫu kết quả |
