[Quảng Ngãi] Tăng năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp

Trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh, đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) trở thành yêu cầu tất yếu đối với doanh nghiệp (DN). Từ đầu tư công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất đến ứng dụng nền tảng số trong quản trị, kinh doanh, nhiều DN đang từng bước nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường.

Công nghệ nâng tầm giá trị

Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và xu thế hội nhập kinh tế quốc tế đặt ra yêu cầu ngày càng cao về năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, ĐMST, ứng dụng khoa học và công nghệ (KH&CN) vào sản xuất, kinh doanh là giải pháp quan trọng để DN phát triển.

Tiến sĩ Nguyễn Khánh Tùng – Trưởng phòng Quản lý Khoa học, Công nghệ và ĐMST địa phương, Cục ĐMST (Bộ KH&CN) cho biết, ĐMST giúp DN nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm thông qua đổi mới công nghệ, quy trình và áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến như ISO, HACCP, Kaizen, 5S, KPI, OKR… Qua đó, giảm chi phí, tăng giá trị gia tăng, tạo lợi thế cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.

Nhà máy nước khoáng Thạch Bích (Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi) đầu tư tự động hóa dây chuyền sản xuất.
Nhà máy nước khoáng Thạch Bích (Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi) đầu tư tự động hóa dây chuyền sản xuất.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Sở KH&CN đã hướng dẫn doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất, kinh doanh về truy xuất nguồn gốc, mã số mã vạch, nhãn điện tử; tổ chức đào tạo về truy xuất nguồn gốc, hộ chiếu số sản phẩm với 62 lượt người tham gia. Đồng thời, tổ chức tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý chuỗi cung ứng và thực hành các tiêu chí môi trường, xã hội, quản trị DN (ESG), mỗi khóa có 70 lượt người tham gia.

Thực tế, nhiều DN đã chủ động ứng dụng KH&CN để nâng cao giá trị sản phẩm. Điển hình là Công ty TNHH KH&CN Nông Tín đã ứng dụng công nghệ vào sản xuất, bảo quản và chế biến các sản phẩm từ tỏi Lý Sơn.

Ông Phan Sơn – Giám đốc Công ty TNHH KH&CN Nông Tín cho biết, năm 2021, công ty được Bộ  KH&CN phê duyệt thực hiện đề tài cấp quốc gia “Nghiên cứu ứng dụng đồng bộ các giải pháp  KH&CN phục vụ sản xuất, bảo quản và chế biến tỏi Lý Sơn bền vững theo chuỗi giá trị”.

Từ kết quả nghiên cứu, DN đầu tư máy móc, thiết bị phát triển các sản phẩm như tỏi đen ngâm mật ong, bột tỏi, pate tỏi; đồng thời ứng dụng công nghệ kiểm soát quy trình sản xuất, chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Mỗi năm, DN đưa ra thị trường gần 20 nghìn sản phẩm, phân phối trong nước và đang hoàn thiện thủ tục xuất khẩu sang Trung Đông.

Tại Công ty CP Đường Quảng Ngãi, việc đầu tư công nghệ, ứng dụng CĐS và phát huy năng lực ĐMST đã mang lại hiệu quả tích cực trong quản trị, sản xuất, kinh doanh. Theo ông Võ Thành Đàng – Tổng Giám đốc Công ty CP Đường Quảng Ngãi, DN đã triển khai hệ thống hoạch định, quản trị nguồn lực hiện đại cùng các nền tảng quản lý sản xuất, phân phối, nhân sự và dữ liệu khách hàng.

Các nhà máy được trang bị hệ thống điều khiển tự động, thiết bị đo lường thông minh nhằm kiểm soát quy trình, tiết kiệm nguyên liệu, năng lượng và ổn định chất lượng sản phẩm. Cùng với đó, các đơn vị trực thuộc thường xuyên nghiên cứu, cải tiến quy trình và hệ thống máy móc để nâng cao năng suất.

Thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Quảng Ngãi xác định ĐMST, ứng dụng KH&CN là nền tảng nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế. Theo Quyết định số 788/QĐ-UBND ngày 27/2/2026 của UBND tỉnh về điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đột phá về  KH&CN, ĐMST và CĐS, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026 – 2030.

Theo TS Nguyễn Khánh Tùng, Quảng Ngãi có những điểm sáng về hiệu quả chuyển hóa đầu vào – đầu ra đổi mới sáng tạo, xếp hạng 8/34 địa phương ở trụ cột “Sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ” trong bảng xếp hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2025.

Toàn tỉnh hiện có 48 DN được công nhận là DN KH&CN, ĐMST và CĐS; trong đó, 15 DN  KH&CN có doanh thu từ sản phẩm  KH&CN trên 30%, 6 DN nông nghiệp công nghệ cao đã thương mại hóa sản phẩm.

Tuy nhiên, năng lực ĐMST, phát triển  KH&CN trong DN, nhất là DN nhỏ và vừa, còn hạn chế. Ông Võ Quốc Hùng – Phó Giám đốc Sở Công Thương chia sẻ: “Phần lớn DN trên địa bàn tỉnh có quy mô nhỏ, tiềm lực tài chính hạn chế nên chưa mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ, thiết bị; chưa có bộ phận nghiên cứu và phát triển công nghệ.

Bên cạnh đó, khả năng tiếp nhận, làm chủ công nghệ hạn chế, trong khi nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ nghiên cứu, ĐMST và CĐS còn thiếu”.

Để tạo động lực thúc đẩy ĐMST trong DN, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 238/KH-UBND ngày 29/6/2026 triển khai Đề án “Chuyển đổi số các doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026 – 2030”.

Cùng với đó, Nghị quyết số 26/2026/NQ-HĐND ngày 30/5/2026 của HĐND tỉnh quy định nội dung, mức chi quản lý hoạt động khoa học, công nghệ và ĐMST; thực hiện nhiệm vụ  KH&CN, ĐMST sử dụng ngân sách nhà nước thuộc phạm vi quản lý của tỉnh; Nghị quyết số 11/NQ-HĐND ngày 24/4/2026 của HĐND tỉnh quy định mức hỗ trợ đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ trên địa bàn tỉnh đến năm 2030.

Các chính sách này góp phần khuyến khích DN nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật, phát triển sản phẩm và bảo vệ thành quả sáng tạo, nâng cao sức cạnh tranh và tạo động lực phát triển kinh tế của tỉnh.

Theo Báo Quảng Ngãi